tel: 58 692 70 77

Kościół Filialny - Znalezienia Krzyża Świętego

Świątynia została wzniesiona w XIV w., a w XVII gruntownie przebudowana. Jest to jednonawowa budowla z dobudowaną w XVIII w. drewnianą wieżą zakończoną strzelistym hełmem oraz XIX- wieczną kaplicą południową. W murach kościoła znajdują się kamienne kule armatnie, które są pamiątka po prowadzonych na tym terenie bitwach w czasie wojen szwedzkich. Nad wejściem do kruchty zauważyć można herb Gdańska umiejscowiony na tarczy owiniętej wieńcem z liści. Miasto Gdańsk było przez kilka wieków patronem parafii.

Wewnątrz świątyni zachowało się barokowe wyposażenie, w szczególności należy zwrócić uwagę na ołtarz główny, ambonę oraz organy. Wzrok przykuwają także bogato zdobione ławy z klęcznikami i stellami, w których zasiadali najzamożniejsi osadnicy z Holandii. Na zapleckach ław znajdują się obrazy ukazujące postać Jezusa wraz z 12 Apostołami. Na każdym obrazie, nad głową świętego, został umieszczony gmerk, czyli znak namalowany złotą farbą informujący o tym kto jest fundatorem miejsca oraz którego gospodarstwa jest własnością. Takie same znaki znajdują się na odrzwiach do ławek dla kobiet, które umieszczone są po przeciwnej stronie nawy.

Prace konserwatorskie

Od 2015 roku w kościele p.w. Znalezienia Krzyża Świętego w Krzywym Kole prowadzone są prace konserwatorskie. W latach 2015-16 dzięki ofiarności Parafian oraz dotacjom Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego i Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków Gdańsku przywrócono dawną świetność ławom i obrazom w zachodniej części kościoła.

W roku 2018 prace konserwatorskie podzielono na dwa etapy. Pierwszy – polichromowane ławy – został sfinansowany przez Parafian, MKiDN, WUOZ w Gdańsku i Gminę Suchy Dąb.

Dzięki staraniom pracującego w kościele zespołu konserwatorskiego i księdza Proboszcza, do współfinansowania drugiego etapu – portretów w polichromowanej ramie – udało się zaprosić Niemiecko-Polską Fundację ochrony Zabytków Kultury – Deutsch – Polnische Stiftung Kulturpfelge und Denkmalschutz, która wspierała konserwację ze środków Republiki Federalnej Niemiec.

Niemiecko- Polska Fundacja brała udział w wielu ważnych przedsięwzięciach konserwatorskich na terenie Polski, między innymi w ewangelickich Kościołach Pokoju w Świdnicy i Jaworznie, które zaliczane są do zabytków kultury UNESCO.

Zainteresowanie i chęć dalszej współpracy świadczy o unikatowości zespołu zabytków w kościele w Krzywym Kole. Zachowało się tu pełne, barokowe wyposażenie kościelne pochodzące z 1687 roku. Stan zachowania obiektów nie objętych jeszcze konserwacją jest bardzo zły. W roku 2016 Komisja Konserwatorska z udziałem WKZ w Gdańsku, p. Agnieszki Kowalskiej, ze względu na katastrofalny stan drewnianych podobrazi i części konstrukcyjnych obiektów, nadała pracom tryb działań ratunkowych.

Kolejne etapy prac konserwatorskich odsłaniają spod warstw przemalowań ukryte przez niemal trzysta lat przedstawienia i przywracają blask polichromowanym ławom i portretom w zapleckach.

Na drzwiczkach ław możemy podziwiać nazwiska i gmerki rodowe fundatorów, sceny biblijne, dla których źródłem ikonograficznym była Biblia Meriana,. Obok nich, na bokach ław, namalowano manierystyczne w charakterze girlandy owocowe. W polichromowanych ramach nad ławami, zdobionych girlandami kwietnymi i owocowymi umieszczono portrety świętych, postaci biblijnych ze Starego i Nowego Testamentu. Przedstawienia kobiece w zachodniej części kościoła to personifikacje cnót. Klasa artystyczna portretów świadczy o tym, że zamawiane były przez fundatorów w najlepszych gdańskich warsztatach malarskich.

Przy konserwacji zabytków w kościele od 2015 roku pracuje zespół w składzie: mgr Aleksandra Sobczyk, mgr Krzysztof Krajewski, lic. Beata Myśliwiec a pracami stolarskimi zajmował się pan Sławomir Szyszkowski.

Rok 2015

Rok 2016

Rok 2018

Rok 2019

Z przyjemnością informuję, że 13 stycznia 2020 w kościele w Krzywym Kole zakończy się etap prac konserwatorskich rozpoczęty w roku 2019.

Ofiarność parafian oraz dotacje przyznane przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego i Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku pozwoliły na przeprowadzenie prac konserwatorskich przy barokowej ambonie oraz jednej z dwóch ław mniejszych.

Dzięki kontynuacji współpracy z Niemiecko-Polską Fundacją Ochrony Zabytków – Deutsch-Polnische Stiftung Kulturpflege und Denkmalschutz pozyskano także środki Republiki Federalnej Niemiec, które pozwoliły na rozpoczęcie prac przy Ławach Apostołów. W roku 2019 konserwacji poddano balustradę ław i podłogę po siedziskami.

Kolejne sceny biblijne i florystyczne dekoracje pochodzące z XVII wieku zostały odsłonięte spod warstw przemalowań ukrywających je przez 300 lat. Niezwykle cenne i rzadkie inskrypcje oraz przedstawienia na balustradzie ław pochodzą z czasów formowania się protestantyzmu i należą do nurtu określanego jako pietyzm, odwołującego się do duchowości i wzmocnienia osobistej relacji z Bogiem.

Podobnie jak w latach poprzednich prace konserwatorskie prowadził zespół w składzie: Aleksandra Sobczyk, Beata Myśliwiec i Krzysztof Krajewski. Prace stolarskie wykonał pan Sławomir Szyszkowski.

Rok 2020

16 września 2020 roku zakończył się kolejny etap prac konserwatorskich w kościele filialnym p.w. Znalezienia Krzyża Świętego w Krzywym Kole. Mszę odpustową w parafii odprawiono przy odrestaurowanym, barokowym, polichromowanym ołtarzu, datowanym (podobnie jak reszta zabytkowego wyposażenia kościoła) na 1687 rok.

W tym trudnym ze względu na COVID-19 roku, parafia Matki Boskiej Różańcowej w Koźlinach, do której należy kościół w Krzywym Kole, prowadziła prace konserwatorskie przy wsparciu Gminy Suchy Dąb, która nieodpłatnie udostępniła zespołowi konserwatorskiemu pomieszczenia świetlicy w Krzywym Kole, w której zorganizowano pracownię i dzięki finansowemu wsparciu Samorządu Województwa Pomorskiego (całkowity koszt prac: 100 000 zł, dotacja Samorządu Województwa Pomorskiego: 50 000 zł). Składamy też serdeczne podziękowania wszystkim członkom parafii, którzy współfinansowali kolejny etap prac konserwatorskich.

Obecnie, dzięki przeprowadzonej konserwacji ołtarza, możemy podziwiać kolejny siedemnastowieczny element bogatego wyposażenia kościoła. Na szczególną uwagę zasługują zwłaszcza obrazy – główny „Ukrzyżowanie” i „Złożenie do grobu” w predelli oraz zrekonstruowana wić akantu na froncie mensy.

Ks. Proboszcz Krzysztof Zdrojewski

Na naszych stronach internetowych stosujemy pliki cookies. Korzystając z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień przeglądarki wyrażasz zgodę na stosowanie plików cookies zgodnie z Polityką prywatności.

  Akceptujesz pliki cookies tej strony?